Uważa Pan/Pani, że zmiany organizacyjnewprowadzanewfirmiewyjdąpracownikom
na dobre? – tak postawione pytanie grozi krótką odpowiedzią: TAK/NIE i blokuje
szanse na rozwinięcie rozmowy. Co zrobić, żeby wywiad był dynamiczny i żeby nasz
rozmówca był jego aktywnym uczestnikiem?
Wielu uważa wywiad za najważniejszy gatunek dziennikarski. Jeśli bowiem zadaniem
dziennikarza jest zbieranie informacji, czy istnieje do tego lepsze narzędzie niż wywiad –
proces stawiania pytań i uzyskiwania odpowiedzi? Sprawa nie jest jednak prosta. Żeby
w pełni wykorzystać możliwości, jakie daje wywiad, trzeba pamiętać o kilku ważnych
zasadach, jakie powinny towarzyszyć jego przeprowadzaniu.
Misja: rozpracować wywiad
Unikaj pytań zamkniętych
Pytania powinny być tak skonstruowane,
żeby nasz rozmówca mógł powiedzieć
jak najwięcej na dany temat. Dlatego
unikaj pytań zamkniętych, zaczynających
się od: CZY, które nie pociągną za sobą
dłuższych wypowiedzi poza TAK lub NIE.
Lepiej pytać: CO PAN/PANI SĄDZI O…,
co pozwoli rozmówcy na rozwinięcie myśli
i przedstawienie szerszej opinii.
Nagrywać czy notować?
Nagrywanie rozmowy pozwala później na wierniejsze odtworzenie jej przebiegu,
ale jest też czasochłonne. Wykorzystując urządzenie nagrywające pytaj zawsze
rozmówcę o zgodę na jego użycie. Warto pamiętać, że przedmioty martwe bywają
złośliwe, dlatego żeby uniknąć sytuacji, kiedy mimo włączenia dyktafonu rozmowa
się nie zapisała, dobrze mieć przy sobie notatnik i długopis. Tradycyjny zestaw
dziennikarza pozwoli nam nie tylko na rozwiązanie problemu nienagranej rozmowy,
ale też na bieżące zapisywanie myśli, które zrodzą się w naszej głowie w czasie
wywiadu, o które dopytamy naszego rozmówcę, gdy skończy swoją wypowiedź.
Nie sugeruj odpowiedzi
Rozmówca powinien mieć poczucie, że
wywiad został zaaranżowany po to, by
poznać jego zdanie w konkretnej sprawie
i by mógł podzielić się z innymi swoją wiedzą.
Nie służy temu na pewno sugerowanie
odpowiedzi na stawiane przez nas pytania.
Dlaczego? Osoba, z którą rozmawiamy
może zacząć odpowiadać tak, jak tego
oczekujemy, a nie zgodnie z prawdą.
Zadbaj o odpowiednią atmosferę rozmowy
Oprócz pracowników, dla których wywiad na potrzeby
naszego firmowego pisma nie jest sytuacją stresową,
jest grono osób skrępowanych koniecznością odbycia
takiej rozmowy. Rozmowy, którą w dodatku będzie mógł
przeczytać każdy w firmie. Dla rozluźnienia stresującej
sytuacji i wzbudzenia zaufania w rozmówcy, zacznij od
neutralnych pytań, nie związanych z głównym tematem
(
pogoda, interesujące zdarzenie z ostatniej chwili). Zanim
przejdziesz do konkretnej rozmowy, wyjaśnij swojemu
rozmówcy, o czym chcesz rozmawiać i dlaczego właśnie
on został wybrany na bohatera wywiadu.